Tagarchief: woedeaanval

Omgaan met woedeaanvallen van hoogbegaafde kinderen

Doel:

driftbui

van machteloze woede naar een gezamenlijk leerproces met begrip.

Achtergrond informatie

Boosheid is energie; een signaal in je lijf dat het niet gaat zoals je wilt.
Boosheid zet aan tot actie om het probleem op te lossen.
Maar als je niet goed weet wat er aan de hand is of als het niet lukt om de situatie naar je hand te zetten, kan boosheid makkelijk escaleren tot een woedeaanval.
Dat kan in één enkele situatie gebeuren maar de emmer kan ook langzaam vollopen tot hij overstroomt.

Het is niet verwonderlijk dat woede veel voorkomt bij hoogbegaafde kinderen. Naast dat hoogbegaafde kinderen vaak heel sensitieve kinderen zijn en ze sowieso veel emoties te verwerken hebben, weten ze vaak ook niet hoe ze de schoolsituatie zo kunnen beïnvloeden dat ze beter aan hun trekken komen. Of ze voelen zich anders, zouden willen dat dit niet zo was, maar hebben er geen grip op.

De meest gestelde vraag binnen mijn praktijk is dan ook hoe je om moet gaan met woedeaanvallen.

Woedeaanvallen verminderen als kinderen (en volwassenen) meer grip krijgen op hun situatie.
En om grip te krijgen heb je allereerst empathie nodig. Kinderen hebben jouw liefde het meest nodig op de momenten dat ze het het minst ‘verdienen’.

Een kind dat een woedeaanval krijgt, wil iets voor elkaar krijgen maar weet niet hoe. Hij weet bijvoorbeeld niet hoe hij het werkstuk zo perfect voor elkaar krijgt als hij voor ogen heeft, of hij is bang dat jij meer van zijn zus houdt en hij weet niet hoe hij dit kan veranderen, of….
Als we ons vervolgens richten op het afleren van woedeaanvallen vergroten we zijn machteloosheid. Hij weet nog steeds niet hoe hij voor elkaar kan krijgen wat hij wil en hij heeft er een extra probleem bij gekregen, namelijk dat hij moet leren niet zo boos te worden.

Werkwijze:

Een heel belangrijke stap is om de omslag te maken van “het kind heeft een probleem” naar “wij helpen elkaar om te krijgen wat een ieder nodig heeft”. Dit geldt zowel in de klas als thuis.

Wat me opvalt is dat kinderen met driftbuien zich vaak zo slecht voelen over zichzelf. Ze voelen zich  schuldig over dat ze zich ‘misdragen’ en anderen ‘tot last zijn’. Ze willen het heel graag beter doen, maar als puntje bij paaltje komt lukt het niet. En het zal blijven mislukken zolang de insteek is dat het driftige kind zich moet leren gedragen (door positief gedrag te belonen en negatieve consequenties te verbinden aan negatief gedrag).
Driftbuien ontstaan in wisselwerking met de omgeving.
Het is een signaal dat het kennelijk niet lukt om elkaar te bieden wat nodig is.
Het is tijd voor gezamenlijke ontdekkingstocht waarin iedereen zoekt naar wat hij kan bijdragen.
Het driftige kind is dan niet meer het lastige kind, maar een schakel in een geheel.

Voorbeeld.

Vorige week had ik een vader in mijn praktijk die vertelde over een woedeaanval van zijn zoon.
De zoon had voor het slapengaan de aandacht van zijn moeder willen hebben, maar moeder voelde zich niet lekker en was alvast naar bed gegaan. Vader had dit uitgelegd maar zoon voelde zich gefrustreerd dat zijn moeder niet kwam en bleef mokken. Vader wilde moeder beschermen en dacht er goed aan te doen om een duidelijke grens te stellen. “Zijn moeder zou die avond niet komen”.  Wat vriendelijk begon escaleerde tot een woedeaanval van de jongen.
Tijdens ons gesprek kwam vader tot het inzicht dat hij niet op zoek was geweest naar hoe ze elkaar konden helpen, maar strak had vastgehouden aan zijn eigen ideeën. De jongen voelde zich niet gehoord, had zich machteloos gevoeld en was woedend geworden.

Prachtig om te zien hoe deze vader tijdens het gesprek alsnog de omslag maakte van “mijn kind moet leren zijn woedeaanvallen te beheersen” naar empathie en zich openstelde voor de beleving van zijn kind. Alleen dan wordt het mogelijk om te ontdekken wat een ieder nodig heeft en is een woedeaanval niet meer ‘nodig’. Ik zeg nadrukkelijk ontdekken, het is een leerproces. Als het zo simpel was dat jij of je kind het al zou weten dan was er geen woedeaanval geweest.
Voor alle duidelijkheid: met empathie bedoel ik niet dat hij vanuit het begrip voor de behoefte van zijn zoon, moeder alsnog uit bed had moeten trommelen. Dat is toegeven.  Ik bedoel  met empathie begrip en het zoeken naar mogelijkheden.  Hoe anders zou het hebben geklonken als hij bijvoorbeeld had gezegd: “Ik snap je teleurstelling, wat zou jou nog meer kunnen helpen om toch lekker in slaap te komen?

 

Tips voor het ontladen van spanning

Tips voor het ontladen van spanning

 

Werkwijze:

Explosies ontstaan vaak niet in 1 keer maar bouwen meestal op.

Observeer en word je bewust van patronen. Leer de signalen herkennen waaraan je kan zien dat de spanning bij je hoogbegaafde kinderen opbouwt.

Bied je kind een uitlaadklep voor de spanning voordat deze tot ontploffing komt.

Bijvoorbeeld door:

  • Samen zware rijstzakken over te gooien.
    Naai zakken en vul ze met rijst. Maak de zakken zwaar genoeg om echt kracht te moeten gebruiken bij het gooien.
  • Samen een boksbal heen er weer te slaan. Ouder aan de ene kant, kind aan de andere kant.
  • Een boze tekening maken

 

Tips:

De kracht van deze oplossingen vind ik dat ouder en kind samen iets doen om de spanning te laten afvloeien.
Vaak zijn explosieve kinderen bang dat anderen niet meer van hen houden als ze boos zijn. Ze hebben enorme behoefte aan bevestiging dat je ondanks alles  toch van hen houdt.  Het lukt soms niet om spanning af te laten vloeien als jij bijvoorbeeld aangeeft dat je kind even de trap op en neer moet rennen om af te reageren. Als je kind het als hulp ervaart  misschien wel, maar als hij het als een veroordeling van zijn boosheid ervaart  zal het niet werken.
Door samen een activiteit te doen wordt de verbondenheid benadrukt.  Dat stelt gerust.

Hoe je je kind helpt stoom af te blazen bij een woedeaanval

driftbui Tool: “ja” ontlokken

Doel:

Het doel  van deze tool is om de boosheid terug te brengen tot een hanteerbaar niveau.

Als iemand heel erg boos is, hoort hij je boodschap niet meer.
Hij is als een te strak opgeblazen ballon.

Werkwijze:

Je kan spanning laten afvloeien door “ja” te ontlokken.

  1. Stel (in snel tempo) vragen waarvan je zeker weet dat je boze kind alleen maar met “ja” kan antwoorden.
    “ ik zie dat je boos bent hè?”
    “ik zie dat je je vuisten balt hè?”,
    “ je bent zo boos dat je moet gooien met spullen, hè?”
    Iedere “ja” laat lucht uit de ballon en vermindert spanning.
    Je benoemt alleen wat je ziet.

Tips:

Interpreteer niet. Als de interpretatie niet klopt verergert de boosheid. Benoem alleen wat je ziet.
Je kind voelt zich gezien in zijn boosheid en daarmee kan de ergste spanning  afvloeien.
Een prettige time out (zie de tool op blz. 18 van het ebook) kan de gemoederen verder tot bedaren brengen.
Pas daarna kan er gezocht worden naar oplossingen voor het probleem, besproken worden hoe je kind zich op een andere manier kan gedragen enzovoort.

Valkuilen:

Iedere terechtwijzing doet de spanning oplopen en iedere aanwijzing ( “niet met de deur slaan”) zal als terechtwijzing worden opgevat.
Als het gedrag van je kind gevaarlijk is handel dan zonder te praten, laat spanning afvloeien op bovenvermelde manier en wacht met een gesprek tot iedereen weer rustig is.

 

Met dank aan Marian van Diem voor het inbrengen van deze tool.

 

Hoe help jij jouw kind om stoom af te blazen?

Inspireer andere lezers door jouw manier te noteren in het commentaarveld hieronder